ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از شایعترین عفونتهای ویروسی منتقلشونده از راه تماس جنسی است.در حالی که این ویروس بیشتر بهخاطر ارتباطش با
سرطان دهانه رحم شناخته میشود، تحقیقات جدید نشان میدهد که برخی از انواع پرخطر ویروس HPV میتوانند باعث بروز انواع سرطان ها، از جمله
سرطانهای سر و گردن مانند سرطان حلق به ویژه ناحیه پایه زبان و لوزه ها نیز شود.
HPV چیست؟
HPV یک ویروس DNA است که بیش از ۱۰۰ نوع مختلف دارد. بیشتر موارد عفونت HPV بیضرر هستند و بدون درمان توسط سیستم ایمنی بدن از بین میروند، اما
انواع پرخطر آن میتواند باعث تغییرات سلولی شوند که در صورت تداوم، به سرطان منجر می گردند.
چگونه HPV منجر به سرطان سر و گردن میشود؟
برخی نوعهای
پرخطر HPV، بهویژه
HPV16 و تا حدودی
HPV18، میتوانند در
سلولهای مخاطی گلو، لوزهها و پایه زبان وارد شوند و باعث تغییرات ژنتیکی (DNA) شوند که به رشد غیرطبیعی سلولها منجر میشود. این تغییرات بهتدریج میتوانند منجر به
سرطان دهان و حلق (oropharyngeal cancer) شوند.
آمار و اهمیت HPV در سرطانهای سر و گردن
طبق مراکز کنترل و پیشگیری:حدود
۶۰ تا ۷۰٪ سرطانهای اوروفارنکس (گلو و لوزهها) با عفونت HPV مرتبط هستند.HPV مسئول درصد قابلتوجهی از موارد سرطانهای حلق در کشورهای غربی است.
چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
عوامل افزایش خطر شامل:
- مصرف سیگار
- مصرف زیاد الکل
- چندین شریک جنسی
- رابطه دهانی بدون محافظ
این عوامل میتوانند احتمال عفونت طولانیمدت HPV را افزایش دهند که شانس ایجاد سرطان را هم بیشتر میکند.
علائم هشداردهنده HPV-مرتبط با سرطان سر و گردن
علائمی که نیاز به بررسی پزشکی دارند:
- گلودرد مداوم
- درد یا زنگ در گوش
- سختی در بلع
- توده یا تورم در ناحیه گردن
- کاهش وزن بدون دلیل
این علائم میتوانند نشانه سرطان باشند، بهخصوص اگر بیش از چند هفته ادامه داشته باشند.
پیشگیری از سرطانهای مرتبط با HPV
واکسیناسیون HPV
واکسیناسیون HPV یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری است و بهترین اثر را در سنین
۹ تا ۱۲ سالگی دارد، اما تا
۴۵ سالگی هم میتواند مفید باشد.
رفتارهای جنسی سالم
استفاده از محافظ (کاندوم / سد دندانی)، کاهش تعداد شرکای جنسی و پرهیز از رفتارهای پرخطر میتواند خطر عفونت HPV را کاهش دهد.
جمعبندی
سرطانهای مرتبط با HPV از جمله سرطانهای
قابل پیشگیری هستند. با افزایش آگاهی، واکسیناسیون بهموقع و توجه به علائم هشداردهنده، میتوان نقش مؤثری در کاهش ابتلا و تشخیص زودهنگام این بیماریها داشت.